Dogodilo se na današnji datum, 8. april

0
94
Na današnji dan

217. – Ubijen rimski car Marko Aurelije Karakala, jedan od najkrvožednijih tirana u rimskoj istoriji. Zajedno s ocem Septimijem Severom vladao je od 198. do 211, a potom sam, krajnje surovo, pogubivši čak i brata. Da bi ublažio nezadovoljstvo, posebno u provincijama, 212. je dao rimsko građansko pravo svim građanima Rimskog carstva koji su rođeni kao slobodni.

1513. – Huan Ponse de Leon otkrio Floridu i proglasio je posjedom Španije.

1692. – Rođen italijanski violinski virtuoz i kompozitor Đuzepe Tartini, koji je uveo novine u tehniku sviranja i građenja violina i otkrio pojedine akustične pojave u muzici. Komponovao je mnoštvo violinskih koncerata i sonata, uključujući sonatu “Đavolji triler”.

1818. – Rođen njemački hemičar Avgust Vilhelm fon Hofman, značajan po istraživanjima u organskoj hemiji. Osnivač je moderne industrije anilinskih boja iz katrana kamenog uglja.

1849. – Rođen srpski slikar Miloš Tenković, začetnik i jedan od najdarovitijih predstavnika realizma u srpskom slikarstvu. Slikarstvo je učio u Beču i Minhenu, a po povratku u Beograd do smrti 1890. bio je gimnazijski profesor. Radio je portrete, mrtvu prirodu i pejzaže. Djela: “Prodavačica cvijeća”, “Majolika”, “Autoportret”, “Pejzaž s kravama”, studije, akvareli, crteži.

1861. – U Sremskim Krlovcima, pod predsjedništvom patrijarha Josifa Rajačića, održan Blagoveštenski sabor, posljednji politički skup Srba u Ugarskoj. Na osnovu privilegija dobijenih od Beča, koje su smatrane međunarodnim ugovorima, zatražena je posebna teritorija za Srbe pod nazivom Vojvodina Srpska, na čelu s vojvodom i sopstvenom administracijom, ali Ugarski sabor potom nije želio ni da razmotri te zahtjeve. Održavanje Sabora je odobrio austrijski car Franc Jozef Prvi, ali ga je dvor u Beču iskoristio jedino da zaplaši mađarske feudalce i umanji njihove aspiracije. Sabor je, ipak, značajan za istoriju Srba u Vojvodini i srpstva u cjelini, jer je izrazio ideju jedinstva srpskog naroda.

1893. – Rođena američka filmska glumica kanadskog porijekla Gledis Smit, poznata kao Meri Pikford, zvijezda nijemog filma. S Čarlijem Čaplinom, Daglasom Ferbanksom i Dejvidom Grifitom 1919. je osnovala filmsku kompaniju “Junajted artist korporejšn”. Filmovi: “Dobri mali đavo”, “Djevojka od juče”, “Jedna mala bogata djevojka”, “Polijana”, “Mali lord Fontelroj”, “Gaučo”, “Koketa”.

1894. – Umro indijski pisac Bankim Čandra Čaterdži, prvi značajniji autor koji je pisao na bengalskom jeziku. Bio je pod znatnim uticajem škotskog pisca Valtera Skota i uglavnom je pisao romantične romane s domaćim temama i moralističkim tonom.

1907. – Francuska i Velika Britanija potpisale konvenciju kojom je potvrđena nezavisnost Sijama (sadašnji Tajland).

1913. – U Pekingu počeo da zasjeda prvi kineski parlament.

1936. – Umro austrijski ljekar Robert Baranji, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1914. Rasvijetlio je funkciju vestibularnog aparata – organa koji reguliše ravnotežu ljudskog tijela i tonus mišića. Doprinio je i boljem upoznavanju funkcije malog mozga i liječenju nekih oboljenja tog dijela mozga.

1950. – Umro ruski baletski igrač i koreograf Vladimir Fomič Nižinski, možda najveći u istoriji baleta, čija je igračka karijera trajala samo četiri godine, jer je 1917. obolio od neizlječive duševne bolesti. Njegove kreacije niko nije nadmašio, a skokovi u baletu “San o ruži” su, zbog neuobičajene visine i ljepote, ušli u legendu kao nedosegnut ideal.

1973. – Umro Pablo Ruis Pikaso (na fotografiji), osnivač kubizma, jedan od najznačajnijih slikara 20. vijeka. Slikarstvo je učio u rodnoj Španiji, a od 1904. stalno je živio u Parizu. Naslikao je više od 18.000 slika koje su likovni kritičari podijelili na nekoliko faza: plavu, ružičastu, crnu, kubističku i nadrealističku. Revolucionarne kubističke slike, počev od one pod nazivom “Gospođica iz Avinjona” 1907, donijele su mu svjetsku slavu. Naslikao je “Gerniku”, potresno prikazavši tragičnu sudbinu Španije pod fašizmom i zakleo se da se neće vratiti u otadžbinu dok vlada diktator Fransisko Franko, koji je umro dvije godine poslije njega.

1984. – Umro ruski fizičar Pjotr Leonidovič Kapica, jedan od najistaknutijih fizičara 20. vijeka, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1978, inostrani član Srpske akademije nauka i umetnosti. Od 1921. do 1934. je radio u Velikoj Britaniji, a po povratku je rukovodio Institutom Akademije nauka SSSR za fiziku. Uspio je da stvori vrlo jaka magnetna polja, otkrio je zavisnost električnog otpora polikristalnih metala od jakog magnetskog polja, koja nosi njegovo ime, radio na fizici niskih temperatura /helijum dva, tečni vazduh, vodonik/, unaprijedio hidrodinamiku, posebno u oblasti termičkih pojava u tankim slojevima tečnosti.

1986. – Islamski teroristi automobilom-bombom u libanskoj hrišćanskoj luci Žunije blizu sjedišta Partije falange predsjednika Libana Amina DŽemajela ubili deset civila i ranili 110.

1990. – Nepalski kralj Birendra ukinuo zabranu rada političkih partija, koja je bila na snazi 30 godina.

1993. – Umro srpski glumac Stojan Aranđelović, zapažen u mnogim filmovima i TV serijama. Za ulogu u drami “Pregršt sreće” dobio je nagradu na Sterijinom pozorju u Novom Sadu, a 1984. nagradu “Slavica” za životno djelo.

1996. – Savezna Republika Jugoslavija i Bivša Jugoslovenska Republika Makedonija potpisale sporazum o normalizaciji odnosa.

1999. – Avioni NATO u podnožju Tornika, najvišeg vrha Zlatibora, razorili Skijaški centar i obližnje Dječje odmaralište s ambulantom, usmrtivši čuvare Ski-centra Radoja Marjanovića i Nedeljka Uroševića, te šumara Milanka Savića.

2003. – Bivši predsjednik Predsjedništva Srbije Ivan Stambolić sahranjen je na Topčiderskom groblju u Beogradu, uz najviše državne i vojne počasti.

2003. – Haški tribunal potvrdio je ranije izrečene zatvorske kazne Zdravku Muciću, Hazimu Deliću i Esadu Landži za ratne zločine nad srpskim civilima u logoru Čelebići tokom 1993/94. godine.

2004. – Sudsko vijeće osiječkog Župansijkog suda proglasilo Nikolu Ivankovića krivim za ratni zločin počinjen nad civilnim stanovništvom u Paulin Dvoru kod Osijeka 1991. godine i nepravosnažno ga osudilo na 12 godina zatvora, dok je Enes Viteškić oslobođen.

2013. – Bivši britanski premijer Margaret Tačer preminula je nakon moždanog udara. Margaret Tačer bila je britanski premijer od 1979. godine do 1990. godine.Ona je prva žena koja je obavljala funkciju šefa britanske vlade. Zvali su je “čelična lejdi” i bila je dugogodišnji lider konzervativnih “torijevaca”.

(Srna)

PODIJELI

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here