Srbi, Hrvati i Slovenci ujedinili su se u jednu državu prije 102 godine

0
245

Prva zajednička država Јužnih Slovena proglašena je na današnji dan prije 102 godine. Zvala se Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, da bi 1929. promjenila ime u Kraljevina Јugoslavija.

Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca proglašena je 1. decembra 1918. u Beogradu.

Srbija je još početkom Prvog svjetskog rata zvanično objavila da su njeni ratni ciljevi ujedinjenje Srba, Hrvata i Slovenaca, što je potvrđeno Niškom deklaracijom Skupštine Kraljevine Srbije, 7. decembra 1914. godine.

– Uvjerena u rješenost cijelog srpskog naroda da istraje u svetoj borbi za odbranu svoga ognjišta i svoje slobode, vlada Kraljevine smatra kao svoj najglavniji i u ovim sudbonosnim trenucima jedini zadatak, da obezbjedi uspješan svršetak ovog velikog vojevanja koje je, u trenutku kad je započeto, postalo ujedno borbom za oslobođenje i ujedinjenje sve naše neslobodne braće Srba, Hrvata i Slovenaca – objavila je tada srpska Skupština.

Ubrzo je usledilo formiranje Јugoslovenskog odbora 1915. godine, koji su sačinjavali istaknuti Srbi, Hrvati i Slovenci sa prostora tadašnje Austrougarske, opredjeljeni za stvaranje nove zajednice Јužnih Slovena.

Konkretni pregovori o ujedinjenju u buduću državu postignuti su na grčkom ostrvu Krf, gdje je 20. jula 1917. donijeta Krfska deklaracija, a u Ženevi 9. novembra 1918. godine, takozvani Ženevski sporazum.

Skupu u Ženevi su prisustvovali predstavnici Kraljevine Srbije, Narodnog vijeća iz Zagreba i Јugoslovenskog odbora sa centralom u Londonu.

U jeku raspada Austrougarske pod vođstvom čelnika i pristalica Јugoslovenskog odbora u Zagrebu je proglašena Država Slovenaca, Hrvata i Srba, kao zemlja Јužnih Slovena dotadašnje Austrougarske.

Pošto je u Novom Sadu Velika narodna skupština prethodno 25. novembra 1918. godine donijela odluku o prisajedinjenju Kraljevini Srbiji, a dan ranije 24. novembra i Skupština Srema u Rumi, u novu zajedničku državi obrazovanu 1. decembra 1918. godine, Vojvodina je stupila kao sastavni dio Srbije.

Takođe, krajem novembra, Velika narodna skupština u Podgorici donijela je odluku o pripajanju Crne Gore Kraljevini Srbiji.

Tako je 1. decembra 1918. godine regent (od 1921. kralj) Aleksandar Karađorđević u palati “Krsmanović”, na Terazijama u Beogradu, proglasio stvaranje nove države – Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.

Godine 1929. zemlju je kralj Aleksandar preimenovao u Kraljevinu Јugoslaviju.

To je samo bio dosledni nastavak izvorne koncepcije s kojom je 1918. godine i obrazovana zajednička država, i što je takođe bilo unijeto u Ustav iz 1921. godine, poznat kao “Vidovdanski” 2 koncepcije integralnog jugoslovenstva – odnosno uvjerenja da je riječ o jednom troimenom narodu.

/RTS/

PODIJELI

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here