Dogodilo se na današnji datum, 2. avgust

0
83

Danas je ponedjeljak, 2. avgust, 214. dan 2021. Do kraja godine ima 151 dan.

1100. – Engleski kralj Vilijam Drugi, sin Vilijama Prvog – Osvajača ubijen strijelom dok je lovio u šumi.

1552. – Luteranima /protestantima/ odobrena sloboda vjeroispovijesti u NJemačkoj.

1589. – Ubijen francuski kralj Anri Treći, posljednji monarh iz dinastije Valoa, dok je sa trupama opsjedao Pariz. Tokom njegove vladavine od 1574. godine zemlja je bila zahvaćena sukobima rimokatolika i hugenota. Poslije pobune 1588. bio je prinuđen da napusti Pariz i udružio se s vođom navarskih hugenota Anrijem od Navare, budućim kraljem Anrijem Četvrtim, prvim iz dinastije Burbon.

1799. – Umro francuski pronalazač Žak Etjen Mongolfje, koji je s bratom Žozefom Mišelom 1783. konstruisao prvi vazdušni balon, napunjen zagrijanim vazduhom.

1802. – Napoleon Bonaparta proglašen “doživotnim konzulom” Francuske, što mu je dalo pravo da imenuje nasljednika.

1830. – Francuski kralj Šarl Deseti Burbonski prinuđen da abdicira pod pritiskom Julske revolucije.

1858. – Britanski parlament usvojio zakon, prema kojem je indijska vlada, do tada u nadležnosti Istočnoindijske kompanije, potpala pod ingerenciju britanske krune.

1876. – Rođen srpski lingvista Aleksandar Belić, profesor Univerziteta u Beogradu, predsjednik Srpske kraljevske akademije /poslije Drugog svjetskog rata Srpska akademija nauka i umjetnosti – SANU/ od 1937. do smrti 1960. i član svih slovenskih akademija. Poslije završene Velike škole u Beogradu studirao je slovensku filologiju i lingvistiku u Odesi i Moskvi. Osnovao je i uređivao časopise “Južnoslovenski filolog” i “Naš jezik”. Osnivač je srpske moderne dijalektologije i jedan od tvoraca naučne sintakse. Riješio je složen problem opšteslovenskog akcenatskog sistema. Pod njegovim rukovodstvom SANU je izdala prvu knjigu velikog “Rečnika književnog i narodnog jezika”. Napisao je oko 500 rasprava, jezičkih ogleda, naučnih kritika, polemika i prikaza. Djela: “O jezičkoj prirodi i jezičkom razvitku” /dva toma/, “Pravopis srpskohrvatskog jezika”, “Dijalekti istočne i južne Srbije”, “O dvojini u slovenskim jezicima”, “Galički dijalekat”.

1903. – U Beogradu održani osnivački kongresi Srpske socijaldemokratske partije i Radničkog saveza Srbije, na kojima su za predsjednike glavne partijske uprave izabrani Dragiša Lapčević i Nikola Veličković, a za sekretare Kosta Jovanović i Radovan Dragović.

1921. – Umro italijanski operski pjevač Enriko Karuzo, jedan od najvećih tenora u istoriji opere. Bio je posebno cijenjen kao izvođač rola u operama Đuzepea Verdija i Đakoma Pučinija i interpretator italijanske kancone. Jedan je od prvih pjevača koji je snimio gramofonske ploče.

1922. – Umro Aleksandar Graham Bel – pronalazač telefona. Poslije studija medicine u Edinburgu i Londonu preselio je u SAD i bavio se liječenjem gluvih. Telefon je patentirao 1876. u Bostonu, što je mu je donijelo slavu, ali i brige. Patent nije bio zaštićen, pa su ga mnogi pokrali i tek je 1886. Vrhovni sud SAD presudio da je on jedini vlasnik patenta. Bogat i slavan, potom se isključivo bavio starim poslom – liječenjem gluvih.

1932. – Rođen irski pozorišni i filmski glumac Piter O'Tul, kome su aristokratska krhka i uznemirujuća pojava i majstorska gluma omogućile da nenadmašno tumači uloge senzitivnih i ambivalentnih ličnosti. Filmovi: “Lorens od Arabije”, “Beket”, “Lord DŽim”, “Zima jednog lava”, “Noć generala”, Ja, Petko”, “Doviđenja, gospodine Čips”, “Vladajuća klasa”.

1934. – Umro njemački predsjednik feldmaršal Paul fon Hindenburg, u Prvom svjetskom ratu načelnik Štaba njemačke Vrhovne komande. Kancelar Adolf Hitler je istog dana proglasio sebe “firerom” /vođom/, preuzevši apsolutnu vlast, što je bio definitivni kraj Vajmarske republike, uspostavljene poslije njemačkog poraza u Prvom svjetskom ratu.

1936. – Umro francuski inženjer i pilot Luj Blerio, pionir vazduhoplovstva, koji je 1909. prvi avionom preletio La Manš. Isprva je pokušavao da napravi avion mahokrilac /ornitopter/, ali je brzo odustao od te ideje i 1903. je konstruisao prvi avion, a 1906. avion s motorom koji je imao tri cilindra. U Prvom svjetskom ratu je proizvodio avione za francusko ratno vazduhoplovstvo, koji su bili među najuspješnijim u to vrijeme.

1944. – Završena jedna od najvećih sovjetskih ofanziva u Drugom svjetskom ratu. Počela je 23. juna i za 38 dana sovjetske divizije su oslobodile cijelu Bjelorusiju, stupile na tlo Poljske i istočne Pruske i stigle blizu Varšave.

1945. – Završena Potsdamska konferencija na kojoj su sovjetski vođa Josif Visarionovič DŽugašvili /Staljin/, predsjednik SAD Hari Truman i premijer Velike Britanije Klement Atli odlučili da NJemačku, poraženu u Drugom svjetskom ratu, demilitarizuju i podijele na dva dijela.

1970. – Britanski vojnici u Sjevernoj Irskoj prvi put upotrijebili gumene metke radi smirivanja nereda.

1980. – U strahovitoj eksploziji na željezničkoj stanici u Bolonji, koju su izazvali italijanski neofašistički teroristi, poginulo je 85 i ranjeno više od 200 ljudi. Najteži teroristički zločin u Evropi poslije Drugog svjetskog rata izazvao je talas masovnih protesta širom Italije.

1989. – Ukinuta trgovinska ograničenja između Velike Britanije i Argentine, zavedena poslije Foklandskog rata 1982.

1990. – Iračka vojska okupirala Kuvajt, što je Savjet bezbjednosti UN istog dana jednoglasno osudio, zahtijevajući od Bagdada da povuče trupe.

1992. – Jedinice srpske Vojske u snažnom protivnapadu stavile pod kontrolu šire područje između Trnova i Kalinovika, uključujući i strateški najvažniju tačku – prevoj Rogoj.

1993. – Muslimanske jedinice, pridošle iz pravca Kladnja, spalile srpska sela Rječice i Žeravice između Han Pijeska i Vlasenice.

1993. – U Karakaju kod Zvornika sahranjeno 12 Srba, poginulih 1. avgusta u toku muslimanskog napada na sela Boškovići i Cetići u zvorničkoj opštini.

1994. – Borbena grupa od četiri aviona NATO-a izvršila napad na srpska sela Dobrica, Udešanj, Rabine, Kekorine i Šipovac, zapadno od Nevesinja.

1994. – Vlada Srbije zatražila od vlasti Republike Srpske da prihvate mirovni plan Kontakt grupe za bivšu BiH.

1997. – Vođa najjače liberijske gerilske frakcije Čarls Tejlor proglašen predsjednikom Liberije, čime je poslije sedmogodišnjeg građanskog rata okončana borba za vlast u toj zapadnoafričkoj zemlji.

2003. – Sud u Ruandi osudio 11 osoba na smrtnu kaznu, u okviru najvećeg suđenja na kojem su optužene ukupno 142 osobe koje su učestvovale u genocidu u toj zemlji 1994. godine.

2007. – Ruska istraživačka podmornica sa ljudskom posadom postavila rusku zastavu na dno okeana ispod Sjevernog pola.

2008. – U ciglani na jugu Poljske paleontolozi pronašli ostatke dinosaurusa, za koga se vjeruje da je do sada nepoznati predak tiranosaurusa reksa.

2020. – U mjestu Uštica nedaleko od Jasenovca otvoren Memorijalni centar o ustaškom genocidu nad Romima u Drugom svjetskom ratu u okviru koga se nalazi romsko groblje sa 21 masovnom grobnicom.

PODIJELI

OSTAVITI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here